Kovuşturma Nedir? İddianameden Hükme
Son güncelleme:
Özet Cevap
Kovuşturma, iddianamenin mahkemece kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar süren yargılama evresidir. Bu evrede şüpheli artık 'sanık' olur, açık duruşmada yargılanır ve mahkeme beraat ya da mahkûmiyet gibi bir hükümle davayı sonuçlandırır.
Kovuşturma ne demek?
Bir ceza yargılamasının ikinci ve görünür yarısıdır. İddianamenin mahkemece kabul edilmesiyle başlar, hükmün kesinleşmesiyle biter. İlk yarısı olan soruşturma için: Soruşturma Nedir?
Soruşturmayı savcı yürütürken, kovuşturmada karar merci mahkemedir.
Şüpheli artık “sanık”
İddianame kabul edilince, hakkında dava açılan kişinin sıfatı değişir: soruşturmadaki “şüpheli”, kovuşturmada sanık olur. Suçtan zarar gören ise davaya katılan (müdahil) olarak katılıp haklarını kullanabilir.
Davanın hangi mahkemede görüleceği suçun ağırlığına göre değişir: Asliye Ceza Mahkemesi, Ağır Ceza Mahkemesi veya diğer ceza mahkemeleri.
Duruşma açıktır
Ceza duruşmaları kural olarak aleni yani halka açıktır. Duruşmada bulunanlar:
- Sanık ve müdafi (avukatı)
- Cumhuriyet savcısı — iddia makamı
- Mağdur / katılan ve varsa vekili
Duruşma aşamaları
- Sanığın sorgusu — kimlik tespiti ve isnadın anlatılması
- Delillerin ortaya konması — tanıkların dinlenmesi, belgelerin okunması, bilirkişi raporlarının değerlendirilmesi
- Esas hakkında mütalaa — savcının, yargılama sonucundaki görüşünü sunması
- Savunma — sanığın ve müdafiinin savunması
- Son söz sanığındır — hüküm verilmeden önce son söz her zaman sanığa verilir
Mahkeme ne karar verebilir?
Yargılama sonunda verilen karara hüküm denir. Başlıca hüküm türleri:
- Beraat — sanığın suçu işlemediğinin veya suçun sabit olmadığının anlaşılması
- Mahkûmiyet — suçun sabit görülmesi ve ceza verilmesi
- Ceza verilmesine yer olmadığı
- Davanın düşmesi — örneğin şikâyetten vazgeçme veya zamanaşımı
- Güvenlik tedbirine hükmedilmesi
HAGB: hükmün açıklanmasının geri bırakılması
Belirli şartlar varsa, mahkeme mahkûmiyet hükmünü açıklamayıp geri bırakabilir. Sanık belirlenen denetim süresini sorunsuz geçirirse dava düşer ve hüküm hiç açıklanmamış sayılır. HAGB’nin kendine özgü sonuçları ve itiraz yolu vardır.
Karardan memnun değilseniz
Hükümden memnun değilseniz üst mahkemeye başvurabilirsiniz. Ceza kararlarında istinaf süresi, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. Bu süre kesindir ve kaçırılırsa karar kesinleşir.
Ayrıntı: İstinaf ve Temyiz: Karara İtiraz Yolları
Duruşmaya hazırlık
- Duruşma gününüzü ve saatinizi not edin; e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portal’dan takip edin.
- Delillerinizi ve tanık bilgilerinizi önceden mahkemeye bildirin.
- Mümkünse bir avukatla hareket edin.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye değildir. Somut durumunuz için bir avukata danışın.