Soruşturma Nedir? Şikâyetten İddianameye

Soruşturma ne demek?

Bir suç işlendiği şüphesi doğduğu andan, dava açılmasına (iddianamenin kabulüne) kadar geçen aşamaya soruşturma evresi denir. Bir olayda yargılamanın ilk yarısıdır; ikinci yarısı kovuşturmadır.

Soruşturmayı Cumhuriyet savcısı yürütür; polis ve jandarma (kolluk) onun emrinde delil toplar. Bu evre kural olarak gizli ve yazılıdır.

Nasıl başlar?

Soruşturma; bir şikâyet, ihbar ya da savcının başka bir yolla suçu öğrenmesiyle başlar. Bir suçu nasıl bildireceğiniz için: Şikâyette Nasıl Bulunulur?

Taraflar kimdir?

Soruşturmada henüz “sanık” ve “davacı” yoktur. Bunun yerine:

• Şüpheli — hakkında soruşturma yürütülen kişi. (Dava açılırsa “sanık” olur.)
• Mağdur — suçtan zarar gören
• Müşteki — şikâyetçi olan kişi

Soruşturmada neler olur?

• İfade ve sorgu — şüpheliden ve tanıklardan bilgi alınır. İfadeye çağrıldığınızda haklarınız için: İfadeye Çağrıldım, Ne Yapmalıyım?
• Delil toplama — belge, kamera kaydı, bilirkişi incelemesi, olay yeri tespiti
• Koruma tedbirleri — gerektiğinde gözaltı, arama, el koyma, adli kontrol veya tutuklama gibi tedbirlere başvurulabilir. Bunların bir kısmına ancak hâkim karar verir.

Soruşturma nasıl biter? İki sonuç

Savcı, topladığı delilleri değerlendirir ve iki karardan birini verir:

1. İddianame — dava açılır

Deliller, suçun işlendiği konusunda yeterli şüphe oluşturuyorsa savcı bir iddianame düzenler ve görevli mahkemeye sunar. Mahkeme iddianameyi kabul ederse dava açılmış olur ve kovuşturma evresi başlar.

Bundan sonrası için: Kovuşturma Nedir?

Mahkeme iddianameyi eksik veya usulüne aykırı bulursa iade edebilir; savcı eksiği tamamlayıp yeniden sunar.

2. Kovuşturmaya yer olmadığı (takipsizlik)

Yeterli şüphe yoksa ya da soruşturma şartı gerçekleşmemişse savcı kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Halk arasında takipsizlik denir. Bu karar, dava açılmayacağı anlamına gelir.

Takipsizlik kararına itiraz edebilirsiniz. Karar size tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde, kararı veren savcının bağlı olduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz dilekçesi verirsiniz. Dilekçede, dava açılmasını gerektirecek olay ve delilleri gösterirsiniz.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi

Bazı hafif suçlarda, belirli şartlar varsa savcı dava açmayı erteleyebilir. Şüpheli belirlenen denetim süresini sorunsuz geçirirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Bu, mahkûmiyet anlamına gelmez.

Gizlilik

Soruşturma gizlidir. Bu, hem masumiyet karinesini korur hem de delillerin karartılmasını önler. Soruşturma belgelerine erişim sınırlıdır; müdafi (avukat) aracılığıyla dosyayı incelemek çoğu durumda mümkündür.

---

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye değildir. Somut durumunuz için bir avukata danışın. Ücretsiz avukat için: Ücretsiz Avukat Nasıl Talep Edilir?

Bu sayfadaki dayanaklar

Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 173/1. Son kontrol: 2026-07-31.

Ayrıntı ve tüm dayanakların listesi için kaynaklar sayfasına bakın.