İstinaf ve Temyiz: Karara İtiraz Yolları

İki aşamalı denetim

Bir mahkeme kararına karşı, kanunun izin verdiği hâllerde iki üst basamak vardır:

1. İstinaf — dosyayı bölge adliye mahkemesi (BAM) inceler.
2. Temyiz — istinaf kararına karşı, kanunun izin verdiği hâllerde Yargıtay’a başvurulur.

İlk kararı veren mahkeme “ilk derece mahkemesi”dir. İstinaf ve temyiz, o kararın denetlendiği üst basamaklardır.

İstinaf ile temyiz farkı

• İstinaf hem maddi (olaylar, deliller) hem hukuki yönden yeniden inceleme yapar. Gerekirse duruşma açıp yeniden karar verebilir.
• Temyiz yalnızca hukuka uygunluk denetimi yapar; olayları baştan incelemez, kararın hukuka uygun olup olmadığına bakar.

Ceza kararlarında

Başvuru süresi: iki hafta (CMK 273). Süre, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren işler. Başvuru, hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilerek ya da zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır.

Bazı kararlar kesindir; istinaf edilemez. Örneğin çok düşük miktarlı adli para cezasına mahkûmiyet ile hafif suçlardan verilen beraat kararları için istinaf yolu kapalı olabilir. Bu eşikler kanunla belirlenir ve her yıl güncellenir.

Ağır cezalarda kendiliğinden inceleme: Belirli bir ağırlığın üzerindeki hapis cezaları, taraflar başvurmasa bile bölge adliye mahkemesince kendiliğinden (resen) incelenir.

Temyiz (Yargıtay) başvuru süresi de iki haftadır.

Güncel tutarları doğrulayın. Hangi ceza kararının kesin olduğu, adli para cezasının miktarına ve suçun cezasının üst sınırına bağlıdır; bu sınırlar yıldan yıla değişir. Kararınızın kesin olup olmadığından emin değilseniz süreyi kaçırmamak için hemen başvurun ya da adliyeye danışın.

Hukuk (özel hukuk) davalarında

Başvuru süresi: iki hafta. Süre, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren işler ve başvuru kararı veren mahkemeye yapılır.

Bazı kararlar kesindir. Malvarlığına ilişkin davalarda, dava değeri kanunda belirlenen parasal sınırın altındaysa karar kesindir ve istinaf edilemez. Bu parasal sınır her yıl yeniden değerleme oranında artar.

Manevi tazminat istisnası: Manevi tazminata ilişkin kararlar, miktarına bakılmaksızın istinaf edilebilir.

İstinaf sonrası, kanunda öngörülen parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda temyiz (Yargıtay) yolu açıktır; sınırın altındaki istinaf kararları kesindir.

Güncel parasal sınırları doğrulayın. İstinaf ve temyiz için geçerli değer sınırları her takvim yılı başında değişir. Bu sayfadaki tutar açıklamaları güncel rakamı içermez — kesin sınır için adliyeye veya bir avukata danışın.

Nasıl başvurulur?

• Başvuru, kararı veren ilk derece mahkemesine verilen bir dilekçeyle yapılır. Doğrudan bölge adliye mahkemesine veya Yargıtay’a gitmezsiniz.
• Dilekçede kararın neden hatalı olduğunu, hangi yönlerden denetlenmesini istediğinizi belirtirsiniz.
• Başvuru harcının yatırılması gerekir.

En kritik nokta: süreyi kaçırmayın

İstinaf ve temyiz süreleri kesindir. Süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir ve artık değiştirilemez. Kararın size tebliğ edildiği tarihi not edin ve süreyi takip edin.

Dosyanızın durumunu e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portal’dan izleyebilirsiniz.

---

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye değildir. Süreler ve parasal sınırlar hak kaybına yol açacak kadar önemlidir — somut durumunuz için mutlaka bir avukata veya adliyeye danışın.

Bu sayfadaki dayanaklar

Dayanak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 345/1. Son kontrol: 2026-07-31.

Dayanak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 361/1. Son kontrol: 2026-07-31.

Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 273/1. Son kontrol: 2026-07-31.

Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 291/1. Son kontrol: 2026-07-31.

Ayrıntı ve tüm dayanakların listesi için kaynaklar sayfasına bakın.