Ağır Ceza Mahkemesi Nedir, Hangi Suçlara Bakar?

Kısaca ne yapar?

Ağır ceza mahkemesi, ceza yargılamasının en ağır suçlara bakan mahkemesidir. Görevi kanunda tek tek sayılmıştır; sayılmayan suçların davası asliye ceza mahkemesinde görülür.

Hangi suçlara bakar?

Görev iki ayrı ölçüte göre belirlenir.

1. Ceza miktarına göre

• Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar
• Müebbet hapis cezası gerektiren suçlar
• On yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlar

Sınır “on yıldan fazla“dır. Cezanın üst sınırı tam on yıl olan bir suç bu ölçüte girmez, asliye cezada görülür.

2. Ceza miktarına bakılmaksızın, kanunda ismen sayılan suçlar

• Yağma (gasp)
• İrtikâp
• Resmî belgede sahtecilik (nitelikli hâli)
• Hileli iflas
• Devletin güvenliğine karşı suçlar
• Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar
• Millî savunmaya karşı suçlar
• Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk
• Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar

Bu suçlarda ceza miktarı önemsizdir. Örneğin hileli iflasın cezası üç yıldan sekiz yıla kadardır — on yılı aşmaz — ama kanunda ismen sayıldığı için yine de ağır ceza mahkemesinde görülür.

Birkaç istisna var. Yukarıdaki devlet aleyhine suç bölümlerinden bazı maddeler (halkı askerlikten soğutma, askerleri itaatsizliğe teşvik, seferberlikle ilgili görevin ihmali, düşmandan unvan kabulü, askerî yasak bölgelere girme) kapsam dışında bırakılmıştır. Bunlar düşük cezalı suçlar olduğu için asliye cezada görülür.

Sık görülen örnekler

• Kasten öldürme ve nitelikli hâlleri
• Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama
• Cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı
• Yağma (gasp)
• Uyuşturucu madde imal ve ticareti

Nitelikli dolandırıcılık artık burada değil

Uzun yıllar ağır cezanın görev listesinde yer alan nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158), Aralık 2025’teki kanun değişikliğiyle listeden çıkarıldı. Cezası on yılı aşmadığı için artık asliye ceza mahkemesinde görülüyor.

Değişiklik yürürlüğe girdiğinde ağır cezada görülmekte olan dosyalar ise yerinde kaldı; sırf görev değişti diye görevsizlik veya bozma kararı verilemiyor. Ayrıntı: Asliye Ceza Mahkemesi

Üç hâkimli heyetle çalışır

Ağır ceza mahkemesinde bir başkan ve iki üye bulunur; mahkeme bu üç hâkimle toplanır. Asliye ceza mahkemesinden en görünür farkı budur — orada tek hâkim vardır.

Duruşmada Cumhuriyet savcısı da hazır bulunur. Kanuna göre duruşmada hâkimlerin, Cumhuriyet savcısının ve zabıt kâtibinin bulunması şarttır. Bu kural asliye ceza için de geçerlidir; ikisi arasındaki fark savcının varlığı değil, hâkim sayısıdır.

Avukat zorunlu mu?

Ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçların büyük kısmında cezanın alt sınırı beş yıldan fazla olduğu için, kanun gereği zorunlu müdafi görevlendirilir.

Yani “avukat istemiyorum” deseniz bile mahkeme size bir müdafi atar ve ücretini devlet öder. Ayrıntı: Ücretsiz Avukat Nasıl Talep Edilir?

Mağdur veya şikâyetçiysem?

Ağır ceza kapsamındaki suçların çoğunda mağdur da baro tarafından ücretsiz vekil görevlendirilmesini isteyebilir — cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı gibi suçlarda ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda bu hak vardır.

Ayrıca davaya katılan sıfatıyla dahil olabilir, kararlara karşı kanun yoluna başvurabilirsiniz.

Her ilçede bulunmaz

Ağır ceza mahkemeleri her ilçede kurulmaz; genellikle il merkezlerinde ve büyük ilçelerde bulunur. Bir ağır ceza mahkemesi, çevresindeki birden fazla ilçeye hizmet verebilir.

Bu yüzden duruşmanız başka bir şehirde görülebilir. Bulunduğunuz yerden dilekçe göndermek için nöbetçi mahkeme kanalını kullanabilirsiniz — bkz. Dilekçe Nereye Verilir?

Bu sayfadaki dayanaklar

Dayanak: 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun, 12. Son kontrol: 2026-07-31.

Ayrıntı ve tüm dayanakların listesi için kaynaklar sayfasına bakın.