Sulh Ceza Hâkimliği Nedir, Ne İşe Bakar?

En sık yapılan hata: burası dava görmez

Adında “ceza” geçtiği için çok karıştırılır. Netleştirelim:

Sulh ceza hâkimliği bir mahkeme değil, bir hâkimliktir. Dava görmez, duruşma yapmaz, kimseye ceza vermez.

Görevi, soruşturma aşamasında hâkim kararı gerektiren işleri yapmaktır. Savcılık bir soruşturma yürütürken bazı işlemler için hâkim kararı şarttır; işte o kararları sulh ceza hâkimliği verir.

Soruşturma tamamlanıp iddianame kabul edildiğinde dava, asliye ceza veya ağır ceza mahkemesinde başlar.

Hangi işlere bakar?

Koruma tedbirleri:

• Tutuklama kararı ve tutukluluğun devamı
• Adli kontrol kararı (imza atma, yurt dışına çıkış yasağı, elektronik kelepçe vb.)
• Arama ve el koyma kararları
• Şirket yönetimine kayyım atanması
• İletişimin denetlenmesi, gizli soruşturmacı ve teknik takip kararları
• Yakalama kararına itirazlar

İtiraz mercii olarak:

• İdari para cezalarına karşı yapılan başvurular
• İdari yaptırım kararlarına itirazlar
• Takipsizlik (kovuşturmaya yer olmadığı) kararlarına yapılan itirazlar
• Diğer sulh ceza hâkimliklerinin bazı kararlarına yapılan itirazlar

Soruşturmaya ilişkin diğer işler:

• Gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına karşı başvuruların incelenmesi
• Gözaltı süresi dolduğunda şüphelinin sorgusu
• Şüphelinin akıl sağlığı için gözlem altına alınması kararı

Şikâyetim takipsizlik aldı, ne yapabilirim?

Bu, vatandaşın sulh ceza hâkimliğine en sık başvurma sebeplerinden biridir.

Savcılık soruşturma sonunda dava açmaya yer olmadığına karar verirse buna kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (halk arasında takipsizlik) denir. Bu karara itiraz mercii sulh ceza hâkimliğidir.

Süre iki haftadır. Kararın size tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde itiraz etmelisiniz. İtiraz, kararı veren savcının bağlı olduğu ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine yapılır.

İtiraz dilekçenizde, kamu davası açılmasını gerektirecek olayları ve delilleri göstermeniz gerekir; sadece “haksızlık oldu” demek yeterli değildir.

Sonuç iki türlü olabilir:

• Hâkimlik itirazı yerinde bulursa, savcı iddianame düzenleyip davayı açar.
• Yerinde bulmazsa, istem gerekçeli olarak reddedilir ve giderlere mahkûm edilirsiniz.

İdari para cezası aldım, nereye itiraz edeceğim?

Bu, vatandaşın sulh ceza hâkimliğiyle en sık karşılaştığı durumdur.

Kabahatler Kanunu kapsamındaki idari para cezalarına (örneğin bazı belediye ve kolluk cezaları) karşı, kararın tebliğ veya tefhiminden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurabilirsiniz.

Dikkat: Her idari para cezası buraya gitmez. Bazı cezalar için idare mahkemesi görevlidir; trafik cezalarında ise ayrı bir usul işler. Cezanın size tebliğ edilen kâğıdında hangi mercie ve hangi sürede başvurulacağı genellikle yazar — o kısmı mutlaka okuyun.

Tutuklandım / yakınım tutuklandı, ne yapabilirim?

Tutuklama kararına karşı itiraz edebilirsiniz. İtiraz dilekçesi, kararı veren sulh ceza hâkimliğine verilir.

İtirazı kim inceler? Burada çok karıştırılan bir nokta var:

• Tutuklama ve adli kontrol kararlarına yapılan itirazı, o yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler.
• Sulh ceza hâkimliğinin diğer kararlarına yapılan itirazları ise bir başka sulh ceza hâkimliği inceler (numara olarak kendisini izleyen hâkimlik).

Yani tutuklamada itirazınız başka bir sulh ceza hâkimliğine değil, asliye ceza hâkimine gider. Dilekçeyi yine kararı veren hâkimliğe vermeniz yeterlidir; dosyayı ilgili mercie o gönderir.

İtiraz süresi, kararı öğrendiğiniz günden itibaren iki haftadır.

Bu aşamada avukat desteği önemlidir. Maddi imkânınız yoksa “avukat istiyorum” demeniz yeterlidir; baro ücretsiz müdafi görevlendirir. Ayrıntı: Ücretsiz Avukat Nasıl Talep Edilir?

Tek hâkimle çalışır

Sulh ceza hâkimliğinde heyet yoktur; kararları tek hâkim verir.

Bu sayfadaki dayanaklar

Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 173/1. Son kontrol: 2026-07-31.

Dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 268/1. Son kontrol: 2026-07-31.

Dayanak: 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, 27/1. Son kontrol: 2026-07-23.

Ayrıntı ve tüm dayanakların listesi için kaynaklar sayfasına bakın.