Dilekçe Nereye Verilir?

Önce: yeni dava mı, açılmış dosya mı?

Dilekçenin nereye verileceği bu ikisinde farklıdır. Karıştırılan nokta burasıdır.

Ayrıca bilmeniz gereken bir şey daha var: her adliyede ön büro bulunmaz. Özellikle küçük adliyelerde yoktur. Ön büro yoksa nereye gideceğiniz, ne vereceğinize göre değişir.

Ne vereceksiniz	Ön büro varsa	Ön büro yoksa
Yeni dava dilekçesi	Ön büroya	Tevzi bürosuna
Açılmış dosyaya dilekçe	Ön büroya	Doğrudan ilgili mahkemeye
Açılmış dosyaya dilekçe, ama başka adliyedesiniz	Ön büroya	Nöbetçi mahkemeye

Dava açılışı nöbetçi mahkeme kanalıyla yapılmaz. Nöbetçi mahkeme, açılmış bir dosyaya dilekçe ulaştırmak içindir. Başka bir adliyede dava açtırmak istiyorsanız tevzi bürosuna başvurmanız gerekir.

Emin değilseniz adliyenin girişindeki danışmaya sorun; sizi doğru yere yönlendirirler.

Yeni bir dava açacaksanız

Dava dilekçenizi ön büroya, ön büro yoksa tevzi bürosuna teslim edersiniz. Doğrudan belirli bir mahkeme seçemezsiniz — dosyanın hangi mahkemeye gideceğini sistem belirler.

Sıra şöyle işler:

1. Dilekçeyi teslim edersiniz. Dilekçe ve ekleri alınır.
2. Harç ve gider yatırılır. Size bir tahsilat belgesi verilir; ödemeyi adliyedeki vezneye yaparsınız.
3. Tevzi yapılır. Sistem dosyayı, o iş için görevli mahkemeler arasından otomatik olarak birine dağıtır. Hangi mahkemeye düştüğünü seçemezsiniz.
4. Dosya numarası oluşur. Elinize 2026/123 Esas gibi bir numara geçer. Bundan sonraki her işlemde bu numarayı kullanacaksınız — not edin.

Harç ödenmeden dosya açılmaz. Bu yüzden esas numarası da ancak harç yatırıldıktan sonra oluşur. Ödemeyi tamamlamadan davanız açılmış sayılmaz.

Ceza davası vatandaş tarafından açılmaz

Yukarıdaki anlatım hukuk mahkemeleri içindir: asliye hukuk, sulh hukuk, aile, iş, tüketici, asliye ticaret gibi mahkemelerde davayı vatandaş kendisi açar.

Ceza mahkemelerinde durum farklıdır. Bir suç nedeniyle ceza davasını vatandaş açamaz; davayı Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek açar. Vatandaşın yapacağı şey şikâyette bulunmaktır — şikâyetinizi savcılığa, kolluğa (polis/jandarma) veya adliyedeki ilgili büroya iletirsiniz. Savcılık soruşturmayı yürütür ve dava açılıp açılmayacağına karar verir.

Zaten açılmış bir dosyaya dilekçe verecekseniz

Cevap dilekçesi, delil listesi, mazeret dilekçesi, beyan, savunma, talep dilekçesi… Ön büro varsa ön büroya, yoksa doğrudan dosyanın bulunduğu mahkemeye verirsiniz.

Dilekçe alındıktan sonra taranarak dosyaya işlenir; ayrıca fiziki teslimi de yapılır.

Dilekçenin üstüne mutlaka şunları yazın:

• Mahkemenin adı (örn. Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesi)
• Dosya numarası (örn. 2026/123 Esas)
• Kendi ad-soyadınız ve T.C. kimlik numaranız
• Talebinizin ne olduğu

Dosya numarasız dilekçe, hangi dosyaya konacağı bilinmediği için işlem görmekte gecikir.

Başka bir şehirdeyseniz

Dosyanızın bulunduğu adliyeye gidemiyorsanız, bulunduğunuz yerdeki adliyeye başvurursunuz. Dilekçeniz oradan ilgili mahkemeye ulaştırılır:

• Ön büro varsa ön büroya verirsiniz.
• Ön büro yoksa dilekçenizi nöbetçi mahkemeye verirsiniz.

Başlığı nasıl yazacaksınız?

Bu durumda dilekçenin başlığı iki satırlı olur: önce dilekçenin asıl gideceği mahkeme, sonra dilekçeyi teslim ettiğiniz yerdeki nöbetçi mahkeme.

Edirne 3. Asliye Hukuk Mahkemesine
gönderilmek üzere
Ankara Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine

Başka adliyeye gidecek dilekçelerde dosya numarası ve T.C. kimlik numarası yazmanız şarttır. Yoksa dilekçeniz ulaştığında mahkeme onu doğru dosyaya ekleyemez.

Adliyenin ek binası var mı, ona dikkat

Bazı il ve ilçelerde adliye tek bir binada değildir; hukuk mahkemeleri ile ceza mahkemeleri ayrı binalarda bulunabilir.

Bu önemlidir çünkü ceza mahkemesine gidecek bir dilekçeyi hukuk mahkemesi gönderemez, tersi de geçerlidir. Yanlış binaya giderseniz dilekçeniz oradan iletilemez; doğru binaya gitmeniz istenir.

Bu yüzden gitmeden önce şunu belirleyin:

• Dilekçeniz bir ceza mahkemesine mi gidiyor, yoksa hukuk mahkemesine mi?
• Bulunduğunuz yerde o tür mahkemeler hangi binada?

Adliyenin santralini arayarak veya girişteki danışmaya sorarak bunu önceden öğrenebilirsiniz. Boşuna yol gitmemiş olursunuz.

Elektronik olarak gönderilir mi?

• Avukatlar UYAP Avukat Portal üzerinden e-imzayla dilekçe gönderebilir.
• Vatandaşlar e-Devlet üzerindeki UYAP Vatandaş Portal’dan dosyalarını görüntüleyebilir. Dilekçe gönderebilmek için elektronik imza şarttır.
• E-imzanız yoksa dilekçeyi elden teslim etmeniz gerekir. E-imzasız olarak UYAP’tan dilekçe sunulamaz.

Süreye dikkat

Cevap dilekçesi gibi süreye bağlı dilekçelerde teslim tarihi kritiktir.

Sürenin son günü, günün bitimine kadardır — mesai bitimine kadar değil. Nitekim avukatlar mesai saatleri dışında da UYAP üzerinden dilekçe sunabilir.

Ancak bunun pratik bir istisnası var: dilekçeyi elden teslim edecekseniz adliyenin mesai saati içinde gitmeniz gerekir. Bürolar kapandıktan sonra fiziken dilekçe veremezsiniz. Yani e-imzanız yoksa sizin için gerçek sınır mesai bitimidir.

Hangi tarih geçerli sayılır? Dilekçenin UYAP’ta mahkeme ekranına düştüğü tarih esas alınır. Günlü (süreye bağlı) işlerde bu ayrım kritiktir — bu yüzden son güne bırakmayın.

Posta ile gönderebilir miyim?

Gönderen oluyor, ancak önerilmez — iki ayrı riski var.

1. Kimlik doğrulanamaz. Mahkemeye postayla gelen bir evrakta gönderenin kimliği doğrulanamaz. Dilekçeyi gerçekten sizin gönderip göndermediğiniz teyit edilemediği için bu büyük bir risktir. Elden teslimde kimliğiniz görülür, evrak size bağlanır.

2. Süreyi kaçırabilirsiniz. Süreye bağlı (günlü) işlerde geçerli sayılan tarih, postaya verdiğiniz gün değil, dilekçenin UYAP’ta mahkeme ekranına düştüğü tarihtir. Posta yolda geçen süre yüzünden hakkınızı kaybedebilirsiniz.

Bulunduğunuz il veya ilçede mutlaka bir adliye bulunduğuna göre, dilekçenizi elden teslim etmek her zaman daha güvenlidir. Özellikle günlü işlerde mutlaka bu yolu kullanın.