Tüketici Mahkemesi Nedir, Hangi Davalara Bakar?
Son güncelleme:
Özet Cevap
Tüketici mahkemesi, satın aldığınız mal veya hizmetten doğan uyuşmazlıklara bakar. Ancak belirli bir parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda önce tüketici hakem heyetine başvurmanız zorunludur; doğrudan mahkemeye gidemezsiniz.
Kısaca ne yapar?
Tüketici mahkemesi, tüketici işlemlerinden ve tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan uyuşmazlıklara bakar. Tüketici işlemi, ticari veya mesleki amaç gütmeyen kişilerin bir mal veya hizmet almasıdır.
Yani bir şeyi kendi kullanımınız için aldıysanız tüketicisiniz; mesleğiniz için aldıysanız değilsiniz.
Hangi uyuşmazlıklara bakar?
- Ayıplı mal — bozuk, eksik veya vaat edilenden farklı çıkan ürün; iade, değişim, onarım, bedel indirimi talepleri
- Ayıplı hizmet — kusurlu yapılan tamir, kurulum, tadilat vb.
- Cayma hakkı — internetten veya kapıdan alışverişte iade
- Abonelik sözleşmeleri — telefon, internet, elektrik, doğalgaz, üyelikler
- Tüketici kredileri ve konut finansmanı sözleşmeleri
- Bankaların tüketiciden aldığı haksız masraf ve ücretler
- Devre tatil, paket tur ve kampanyalı satışlar
- Taksitli satışlar
Önce hakem heyeti mi, mahkeme mi?
Bu sayfadaki en önemli nokta budur. Uyuşmazlığın parasal değerine göre gideceğiniz yer değişir:
- Belirli bir tutarın altındaki uyuşmazlıklarda Tüketici Hakem Heyetine başvurmak zorunludur. Doğrudan mahkemede dava açarsanız dava usulden reddedilir.
- Bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise doğrudan tüketici mahkemesinde dava açarsınız.
Parasal sınır her yıl değişir. Sınırlar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Güncel tutarı Ticaret Bakanlığı’nın internet sitesinden veya bulunduğunuz yerdeki hakem heyetinden öğrenebilirsiniz.
Hakem heyetine başvuru
Başvuru harç ve masraf gerektirmez.
Nereye başvurulur: Kendi yerleşim yerinizdeki ya da tüketici işleminin yapıldığı yerdeki hakem heyetine.
Bulunduğunuz yerde hakem heyeti yoksa başvurunuzu ilçe kaymakamlığına yapabilirsiniz; kaymakamlık başvurunuzu yetkili hakem heyetine iletir.
Nasıl başvurulur:
- e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) ile,
- veya ilgili hakem heyetine / kaymakamlığa elden dilekçeyle
Elinizdeki bütün belgeleri hakem heyetine sunun. Mevcut olduğu hâlde hakem heyetine sunmadığınız bir bilgi veya belgeyi sonradan mahkemeye sunar ve karar bu nedenle iptal edilirse, yargılama giderleri sizin aleyhinize sonuçlanabilir.
Hakem heyeti kararına itiraz
Karara katılmıyorsanız, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edebilirsiniz.
İtirazı, hakem heyetinin bulunduğu yerdeki veya kendi yerleşim yerinizdeki tüketici mahkemesine yaparsınız.
Dikkat: itiraz kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. Kararın uygulanmasını durdurmak istiyorsanız bunu ayrıca talep etmeniz gerekir; hâkim tedbir yoluyla icrayı durdurabilir. Talep etmezseniz itiraz sürerken karar uygulanmaya devam eder.
Tüketici davalarında harç alınmaz
Tüketiciler, tüketici örgütleri ve Bakanlık tarafından açılan davalar Harçlar Kanunu’ndaki harçlardan muaftır. Bu, tüketiciyi korumak için getirilmiş bir kolaylıktır.
Ancak gider avansı (tebligat, bilirkişi vb.) yatırmanız gerekebilir.
Yargılama nasıl yürür?
Tüketici mahkemelerindeki davalar basit yargılama usulüne göre görülür. Bu, yazılı usule göre daha az dilekçe alışverişi ve daha hızlı bir süreç demektir.
Dava nerede açılır?
Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir. Karşı tarafın merkezi başka şehirde olsa bile siz bulunduğunuz yerde dava açabilirsiniz.
Tüketici mahkemesi olmayan yerlerde ne olur?
Her yerde tüketici mahkemesi kurulmamıştır. Tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi, “tüketici mahkemesi sıfatıyla” bakar.
Bu sayfadaki dayanaklar
Dayanak: 6502 Sayılı Kanunun 68 inci ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinin 6 ncı Maddelerinde Yer Alan Parasal Sınırların Artırılmasına İlişkin Tebliğ, 3/1. Son kontrol: 2026-07-24.
Dayanak: 6502 Sayılı Kanunun 68 inci ve Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliğinin 6 ncı Maddelerinde Yer Alan Parasal Sınırların Artırılmasına İlişkin Tebliğ, 4. Son kontrol: 2026-07-24.
Dayanak: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, 70/3. Son kontrol: 2026-07-23.
Ayrıntı ve tüm dayanakların listesi için kaynaklar sayfasına bakın.