İş Mahkemesi Nedir, Hangi Davalara Bakar?

Kısaca ne yapar?

İş mahkemesi, işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlıklara bakan özel görevli bir hukuk mahkemesidir. Tek hâkimlidir ve asliye mahkemesi derecesindedir.

Hangi davalara bakar?

İşçilik alacakları:

• Kıdem tazminatı
• İhbar tazminatı
• Ödenmeyen ücret, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacakları
• Yıllık izin ücreti
• Kötüniyet ve ayrımcılık tazminatı

İşe iade:

• İş sözleşmesi geçersiz nedenle feshedilen işçinin işe iade davası

Diğer:

• İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat
• Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile ilgili uyuşmazlıklar — hizmet tespiti, sigortalılığın tespiti, prim uyuşmazlıkları
• Sendikal uyuşmazlıklar

Önce arabulucuya gitmek zorunlu

İş davalarının büyük kısmında arabuluculuk dava şartıdır. Yani arabulucuya başvurmadan doğrudan dava açarsanız, dava usulden reddedilir.

Zorunlu arabuluculuk kapsamına girenler:

• Kanuna veya iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı
• İşe iade talepleri
• Bu alacak ve tazminatlarla ilgili itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları

Kapsam dışında olanlar:

• İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davaları

Başvuru nereye yapılır?

Karşı tarafın (birden fazlaysa birinin) yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna başvurulur.

Arabulucuyu büro listeden belirler; ancak taraflar listedeki bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o görevlendirilir.

İlk toplantıya mutlaka katılın

Geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur. Ayrıca karşı taraf lehine, tarifeye göre belirlenen vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir.

Yani “nasılsa anlaşmam” diyerek toplantıya gitmemek, davayı kazansanız bile size pahalıya patlar. Katılmayan taraf son tutanakta belirtilir.

Ücreti kim öder?

Görüşmeler iki saatten az sürer ve anlaşma sağlanamazsa, iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir — yani sizden para çıkmaz.

İki saati aşan görüşmeler sonunda anlaşılamazsa, aşan kısmı taraflar eşit olarak karşılar. Anlaşma sağlanırsa ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde ödenir.

Son tutanağı eklemeyi unutmayın

Arabuluculuk anlaşmazlıkla sonuçlanırsa, son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğini dava dilekçenize eklemeniz zorunludur.

Eklemeyi unutursanız mahkeme size bir haftalık kesin süre verir. Bu sürede sunmazsanız dava usulden reddedilir.

Ancak arabulucuya hiç başvurmadan dava açtığınız anlaşılırsa, size süre verilmez — dava dilekçesi karşı tarafa tebliğ bile edilmeden doğrudan reddedilir.

İşe iade davasında süre çok kısa

İş sözleşmeniz feshedildiyse ve işe iade istiyorsanız, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmanız gerekir.

Arabuluculuk anlaşmazlıkla biterse, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açmalısınız.

Bu süreleri kaçırırsanız işe iade hakkınız düşer. İşten çıkarıldıysanız vakit kaybetmeyin.

Dava nerede açılır?

Yetkili mahkeme:

• Davalının (gerçek veya tüzel kişi) davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi
• İşin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi

Davalı birden fazlaysa bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

İş kazasından doğan tazminat davalarında ayrıca iki seçenek daha vardır: iş kazasının veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesi.

Sözleşmeyle bu kurallar değiştirilemez. İş sözleşmenizde “uyuşmazlıklarda şu şehrin mahkemeleri yetkilidir” gibi bir madde varsa ve bu, kanundaki yetki kurallarına aykırıysa geçersizdir. İşveren sizi uzak bir şehirde dava açmaya zorlayamaz.

İş mahkemesi olmayan yerlerde ne olur?

İş mahkemeleri Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulur; her yerde bulunmaz.

İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu davalara o yerdeki asliye hukuk mahkemesi bakar — ancak yargılamayı İş Mahkemeleri Kanunu’ndaki usul ve esaslara göre yürütür. Yani mahkeme değişir, kurallar değişmez.

Bu sayfadaki dayanaklar

Dayanak: 4857 sayılı İş Kanunu (m.20, 7036 s.K. ile değişik), 20/1. Son kontrol: 2026-07-31.

Ayrıntı ve tüm dayanakların listesi için kaynaklar sayfasına bakın.