İcra Hukuk Mahkemesi Nedir, Hangi İşlere Bakar?

Önce şunu ayıralım: icra dairesi mi, icra mahkemesi mi?

En çok karıştırılan nokta budur:

• İcra dairesi — takibi yürüten idari birimdir. Ödeme emri gönderir, haciz yapar, satış yapar. Burada hâkim yoktur, icra müdürü vardır.
• İcra hukuk mahkemesi — takip sırasında çıkan uyuşmazlıkları çözen mahkemedir.

Yani borcunuz için takip başlatmak isterseniz icra dairesine, takipte bir sorun çıktığında icra hukuk mahkemesine gidersiniz.

Hangi işlere bakar?

İtiraz üzerine:

• İtirazın kaldırılması — borçlu ödeme emrine itiraz edip takibi durdurmuşsa, alacaklı elindeki belgeye dayanarak bu itirazın kaldırılmasını ister
• İtirazın geçici olarak kaldırılması

Şikâyet:

• İcra dairesinin işlemlerinin kanuna aykırı olduğu iddiasıyla yapılan şikâyetler
• Hacizde usulsüzlük, hesaplama hatası, süreye uyulmaması

Haciz uyuşmazlıkları:

• İstihkak davaları — haczedilen malın üçüncü kişiye ait olduğu iddiası
• Haczedilmezlik şikâyeti — maaşın haczedilemeyecek kısmı, ev eşyaları gibi

Satış aşaması:

• İhalenin feshi talepleri
• Kıymet takdirine itiraz

Diğer:

• İcra takibinin iptali veya taliki (ertelenmesi)
• Kiralanan taşınmazın ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin uyuşmazlıklar

Şikâyet süresi çok kısa

İcra dairesinin bir işlemine şikâyet edecekseniz, kural olarak işlemi öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gün içinde icra hukuk mahkemesine başvurmanız gerekir.

Ancak süresiz şikâyet hâlleri de vardır: kamu düzenine aykırılık ve hakkın yerine getirilmemesi gibi durumlarda süre işlemez.

Yedi gün çok kısadır. Size gelen bir icra evrakında yanlışlık olduğunu düşünüyorsanız hemen harekete geçin.

Ödeme emrine itiraz nereye yapılır?

Dikkat: Ödeme emrine itiraz mahkemeye değil, icra dairesine yapılır. Süresi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür.

İtirazı dilekçeyle veya sözlü olarak yapabilirsiniz — dilekçe yazmak zorunda değilsiniz, icra dairesine gidip sözlü beyanda bulunmanız da yeterlidir.

Takibi yapan icra dairesi başka şehirdeyse, itirazınızı bulunduğunuz yerdeki icra dairesine de yapabilirsiniz; gereken masrafı alarak itirazınızı yetkili daireye derhal gönderirler.

İtirazınız takibi durdurur. Bundan sonra top alacaklıdadır: alacaklı, itirazın kaldırılması için icra hukuk mahkemesine veya itirazın iptali için genel mahkemede dava açmak zorundadır.

Duruşmasız karar verilebilir

İcra hukuk mahkemesindeki işlerin çoğu basit yargılama usulüne tabidir ve hızlı sonuçlanır. Bazı işlerde mahkeme dosya üzerinden, duruşma yapmadan karar verebilir.

İcra hukuk mahkemesi olmayan yerlerde ne olur?

Her yerde ayrı bir icra hukuk mahkemesi kurulmamıştır. Bulunmayan yerlerde bu işlere asliye hukuk mahkemesi, “icra hukuk mahkemesi sıfatıyla” bakar.