Araç değer kaybı — talep, süreç ve süreler

Bir trafik kazasından sonra aracınız onarılmış olsa bile, hasar kaydı nedeniyle piyasada hasarsız bir benzerine göre daha düşük değere sahip olabilir. Aradaki bu farka araç değer kaybı denir. Hukuken ayrı bir kurum değildir: kazadan doğan maddi zararın bir kalemidir ve motorlu araç kazalarına ilişkin genel sorumluluk kurallarına tabidir.

Kim sorumlu?

Bir motorlu aracın işletilmesi bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur. İşleten, aracı kullanan sürücünün ve araca katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu tutulur; yani "ben kullanmıyordum" savunması tek başına sorumluluğu kaldırmaz.

İşleten yalnızca dar bir alanda kurtulabilir: kendisinin ve eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru bulunmadığını, araçtaki bir bozukluğun kazayı etkilemediğini ve kazanın mücbir sebepten ya da zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse. Kazada sizin de kusurunuz varsa, hâkim tazminat miktarını bu ölçüde indirebilir — bu yüzden kusur dağılımı talebin en kritik unsurudur.

Dayanak: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 85, 86. Son kontrol: 2026-07-24.

Önce sigortaya yazılı başvuru — atlanamaz

En sık yapılan hata doğrudan dava açmaktır. Zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmanız gerekir.Kuruluş başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermezse, ya da verdiği cevap talebinizi karşılamıyorsa, o zaman dava açabilir veya sigorta tahkimine başvurabilirsiniz.

Başvurunuzu yazılı yapın ve tarihini ispatlayabilecek bir yol seçin; 15 günlük süre bu tarihten işler.

Dayanak: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 97. Son kontrol: 2026-07-24.

Sigortacının ödeme süresi

Sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri kendisine ilettiğiniz tarihten itibaren sekiz iş günü içinde, poliçe sınırları içinde kalan miktarı ödemek zorundadır. Bu nedenle hangi belgelerin istendiğini baştan öğrenip dosyayı eksiksiz teslim etmek süreci belirgin biçimde kısaltır.

Ayrıca sigorta sözleşmesinden doğan ve tazminatı kaldıran veya azaltan hâller size karşı ileri sürülemez; sigortacı ödediği tutar için sigorta ettirene rücu eder. Zarar gören birden fazlaysa ve talepler toplamı poliçe tutarını aşıyorsa, herkesin talebi oransal olarak indirilir.

Dayanak: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 99/1. Son kontrol: 2026-07-24.

Zamanaşımı

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

• Kaza aynı zamanda cezayı gerektiren bir fiilden doğuyorsa ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, o daha uzun süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir.
• Zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur; sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı da yükümlü bakımından kesilmiş sayılır.

Dayanak: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 109. Son kontrol: 2026-07-24.

Değer kaybı nasıl belirlenir?

Kanun bir formül vermez. Tutar; aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi, hasarın büyüklüğü ve onarımın niteliği gibi etkenlere göre, çoğunlukla eksper veya bilirkişi değerlendirmesiyle belirlenir. Bu nedenle burada sabit bir tutar ya da oran vermiyoruz; size somut bir rakam veren kaynaklara temkinli yaklaşın.

Gerekli belgeler

• Kaza tespit tutanağı ve kusur durumunu gösteren belgeler.
• Karşı tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortası (poliçe/şirket) bilgisi.
• Onarım faturaları, hasar fotoğrafları ve servis kayıtları.
• Değer kaybını ortaya koyan eksper/bilirkişi değerlendirmesi.
• Ruhsat, kimlik ve varsa vekâletname.
• Sigortaya yaptığınız yazılı başvurunun tarihli örneği.

Adım adım süreç

1. Kazayı ve kusuru belgeleyin. Kaza tespit tutanağı, fotoğraflar ve varsa kamera kayıtları; kusur dağılımı talebin temelidir.
2. Zararı belgeleyin. Onarım faturaları, ekspertiz/değerleme raporu ve aracın kaza öncesi durumunu gösteren kayıtları toplayın.
3. Sigorta kuruluşuna yazılı başvurun. Dava veya tahkim yoluna gitmeden önce karşı tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yazılı başvuru yapmanız gerekir.
4. 15 günü bekleyin. Sigorta kuruluşu 15 gün içinde yazılı cevap vermezse ya da cevap talebinizi karşılamazsa, dava açabilir veya tahkime başvurabilirsiniz.
5. Zamanaşımını takip edin. Öğrenmeden itibaren iki yıllık, kaza gününden itibaren on yıllık süreyi kaçırmayın.

Sigorta tahkimi hakkında

15 günlük süre sonuçsuz kalırsa dava açmak yerine sigorta tahkimine de gidebilirsiniz. Tahkim yolunun kendi usul kuralları ve ücretleri 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ile ilgili düzenlemelerde yer alır; bu sayfa tahkim usulünün ayrıntısını kapsamaz. Hangi yolun sizin için uygun olduğunu, talep tutarınızı ve belge durumunuzu birlikte değerlendirerek seçin; tereddüt hâlinde bir avukata danışın.